Inżynieria zakorzeniona w historii. Jak badania archeologiczne w Grodziszczu poszerzyły wiedzę o funkcjonowaniu wczesnośredniowiecznej infrastruktury komunikacyjnej w regionie.

Budowa nowoczesnego domu jednorodzinnego to proces, który wymaga absolutnej precyzji, doskonałej organizacji i pełnego poszanowania procedur prawnych. Kiedy jako W2-Invest sp. z o.o. rozpoczynaliśmy przygotowania do realizacji nowej inwestycji mieszkaniowej przy ul. Grodowej w Grodziszczu, wiedzieliśmy, że działamy w sąsiedztwie terenów o bogatej historii. Naszym priorytetem jest zawsze pełne bezpieczeństwo Inwestora i transparentność, dlatego przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac budowlanych zleciliśmy przeprowadzenie wyprzedzających badań archeologicznych.

Prace te przetarły szlak dla inwestycji i przyniosły odkrycie o randze regionalnej. Nadzór nad nimi sprawował Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków, natomiast bezpośrednim wykonawcą badań terenowych była Pracownia Archeologiczna Michał Nowicki z Siedlca. Pod warstwą humusu, na głębokości od 65 do 90 cm, archeolodzy natrafili na nienagannie zachowane relikty wczesnośredniowiecznego traktu komunikacyjnego. Co to oznacza dla przyszłych mieszkańców i co kryją techniczne detale raportu z badań? Zapraszamy do lektury naukowej analizy, której autorem jest kierownik prac, mgr Michał Nowicki.

Ścisły związek z grodem pierwszych Piastów

Przeprowadzona przez wykonawcę badań kwerenda źródłowa oraz analizy archiwalne jednoznacznie wskazują, że nasza działka budowlana stanowi integralną część dawnego zaplecza funkcjonalno-gospodarczego wczesnośredniowiecznego ośrodka grodowego. Stanowisko archeologiczne, na którym realizujemy inwestycję, jest bezpośrednio powiązane ze słynnym grodziskiem zlokalizowanym nad północnym brzegiem jeziora Lubinieckiego.

Odkryty w obrębie wykopu trakt komunikacyjny przebiegał łukowato od północy ku południowemu zachodowi w stronę grodziska. Analiza wyróżników roślinnych, obserwacje terenowe oraz dane numerycznego modelu terenu wskazują, że jego przebieg można wiązać z trasą prowadzącą w kierunku bramy głównej dawnego grodu. Pomiary wykonane przy użyciu systemu GNSS Emlid Reach RS3 umożliwiły precyzyjne określenie położenia reliktów drogi oraz pozostałych odkryć archeologicznych. 

rys.  Pracownia Archeologiczna Michał Nowicki 

Konstrukcja dawnego traktu – lekcja średniowiecznej inżynierii

Dla współczesnego inżyniera budownictwa analiza struktury dawnej drogi to fascynujące doświadczenie. Jak poradzono sobie z tym problemem technicznym blisko tysiąc lat temu?

Konstrukcja drogi odsłoniętej przy ul. Grodowej opierała się na utwardzeniu nawierzchni. W obrębie jej struktury zarejestrowano:

  • Częściowo przepalone oraz tłuczone kamienie polne o bardzo zróżnicowanej frakcji – od kilku do kilkudziesięciu centymetrów długości.
  • Liczny materiał kostny pochodzenia zwierzęcego, którego układ i ilość sugerują możliwość wtórnego wykorzystania go jako materiału utwardzającego.

W raportowanym opracowaniu zwrócono uwagę na istotny aspekt tafonomiczny. Kości zwierzęce (zarówno nieobrabiane, jak i noszące ślady obróbki termicznej czy rozdrobnienia konsumpcyjnego) mogły zostać wykorzystane jako dodatkowy komponent utwardzający nawierzchnię. Hipotetycznie mogło to stanowić rozwiązanie adaptacyjne wynikające z potencjalnie mniejszej dostępności surowca kamiennego lub wyższych kosztów jego pozyskania. W obrębie zarejestrowanej struktury materiał kostny nosi ślady wtórnego spękania, co może stanowić rezultat obciążeń mechanicznych związanych z użytkowaniem traktu. 

fot.  Pracownia Archeologiczna Michał Nowicki 

Trzy fazy historii zapisane w ziemi

Analiza pozyskanych zabytków pozwoliła na precyzyjne wydzielenie trzech odrębnych faz zasiedlenia i użytkowania tego terenu. Świadczą o tym zabytki masowe, wśród których prym wiedzie ceramika naczyniowa (łącznie 25 fragmentów).

Technologiczne i chronologiczne zróżnicowanie znalezisk prezentuje się następująco:

Faza chronologicznaRodzaj i liczba zabytkówCharakterystyka techniczna materiału
Epoka BrązuKultura łużycka (11 fragmentów ceramiki, drapacz krzemienny)Słaby wypał, gruboziarnista domieszka piasku rzecznego w masie, ścianki o grubości 8-14 mm.
Wczesne ŚredniowieczeOkres od VIII/IX do XI wieku (10 fragmentów ceramiki)Struktura przemyta przez wody gruntowe, ścianki o grubości 5-9 mm, krawędzie wylewów typu Sukow-Dziedzice, brzuśce typu Tornow i Menkendorf.
NowożytnośćOkres XVII-XVIII wieku (4 fragmenty ceramiki)Fragmenty pokryte od zewnątrz szkliwem zielonym, a od wewnątrz żółtym oraz jasnobrązowym.

W trakcie badań archeologicznych pozyskano liczne zabytki związane z funkcjonowaniem drogi i transportem konnym, w tym podkowy, podkowiaki, okucia oraz element wyposażenia noża. W pracach terenowych uczestniczyli również lokalni pasjonaci historii, wspierając działania zespołu badawczego. Szczególnie interesującym odkryciem była łyżwa wykonana z kości zwierzęcej, datowana na okres wczesnego średniowiecza. 

fot.  Pracownia Archeologiczna Michał Nowicki 

Precyzja i procedury: Jak W2-Invest dba o standard wykonania

Odkrycie stanowiska archeologicznego na terenie prywatnej inwestycji potrafi u wielu niedoświadczonych firm wywołać niepokój. Dla W2-Invest sp. z o.o. było to jednak potwierdzenie, że nasza kultura organizacyjna, oparta na precyzji, optymalizacji kosztów i rygorystycznym przestrzeganiu prawa, doskonale zdaje egzamin w każdej sytuacji.

Kiedy w trakcie prac, na bazie bieżących analiz terenowych wykonawcy, zaistniała konieczność korekty planów, na prośbę inwestora sprawnie poszerzono zasięg granicy wykopu o 1,5 metra w kierunku południowym oraz zachodnim. O zmianach natychmiast powiadomiono właściwy organ ochrony zabytków, dbając o pełną formalną zgodność z procedurami konserwatorskimi. Nawet niesprzyjające załamanie pogody w dniu 20 kwietnia 2026 roku, kiedy to intensywne opady deszczu oraz napływ wód z okolicznych drenaży polnych częściowo zalały wykop, nie zakłóciło harmonogramu. Profesjonalne podejście Pracowni Archeologicznej Michała Nowickiego oraz pełne wsparcie techniczne ze strony naszej spółki pozwoliły sprawnie dokończyć pełną eksplorację i dokumentację fotogrametryczną z użyciem dronów.

Dzięki wyprzedzającym badaniom archeologicznym grunt pod budowę został w pełni przygotowany i zweryfikowany przez najwyższe instancje państwowe. Przyszli mieszkańcy zyskują nie tylko absolutną pewność prawną i techniczną, ale także bezcenny atut: świadomość, że ich nowoczesny dom powstaje w miejscu, gdzie już tysiąc lat temu nasi przodkowie budowali trwałe, przemyślane inżynieryjnie trakty prowadzące do serca regionalnej cywilizacji. Precyzja i bezpieczeństwo Inwestora to nasz niezmienny fundament – od wczesnego średniowiecza aż po współczesność.

Po więcej szczegółowych informacji inżynieryjnych, rzutów wykopów, pełnych zestawień numerycznych zabytków oraz specjalistycznych analiz archeozoologicznych gorąco zapraszamy do lektury kompletnego opracowania naukowej analizy autora i wykonawcy badań, mgr Michała Nowickiego. Całość materiału dowodowego została udostępniona pod poniższym odnośnikiem

Chcą Państwo dowiedzieć się więcej o etapach realizacji naszej inwestycji w Grodziszczu lub sprawdzić dostępność wolnych działek budowlanych przy ul. Grodowej i ul. Jasnej? Zapraszamy do bezpośredniego kontaktu z naszym biurem technicznym. Chętnie przedstawimy Państwu pełną dokumentację i odpowiemy na każde pytanie dotyczące standardów wykonania W2-Invest.

👉 Przeczytaj pełny raport archeologiczny z badań stanowiska Grodziszcze 3: